Θεοφάνια : Με ιδιαίτερη λαμπρότητα και κατάνυξη ο αγιασμός των υδάτων στη Ζάκυνθο - Γιορτάζουμε μαζί και ανταλλάσουμε ευχές

• Θεοφάνια: «Σήμερα τα Φώτα και οι Φωτισμοί και χαρά μεγάλη και οι Αγιασμοί».
• «Στη Ζάκυνθο, κατά την τελετή του αγιασμού των υδάτων την ημέρα των Φώτων, ο Σταυρός δεν πετιέται στη θάλασσα αλλά ”βαπτίζεται”από τον τοπικό Επίσκοπο, τοποθετημένος επάνω σε ένα μακρύ κοντάρι»

Με λαμπρότητα και κάθε επισημότητα εορτάστηκε και εφέτος η γιορτή των Θεοφανείων στη Ζάκυνθο

Με λαμπρότητα και κατάνυξη εορτάστηκε και εφέτος η γιορτή των Θεοφανείων στη Ζάκυνθο -Πιστοί έπεσαν στα παγωμένα νερά για να πιάσουν τον σταυρό.

Μετά την ολοκλήρωση της Θείας Λειτουργίας, ακολούθησε ο Καθαγιασμός των Υδάτων και η Κατάδυση του Τιμίου Σταυρού στην κεντρική αποβάθρα του λιμανιού, με τη συμμετοχή πλήθους πιστών , φιλαρμονικών και Τοπικών Αρχών

Ο Βουλευτής Ζακύνθου, Διονύσης Ακτύπης,  δήλωσε:

«Σήμερον των υδάτων αγιάζεται η φύσις. Σήμερον η κτίσις φωτίζεται"

Χρόνια πολλά με υγεία και αισιοδοξία.

Καλή φώτιση σε όλους!»

Ο Δήμαρχος Ζακύνθου, Γιώργος Στασινόπουλος, δήλωσε:

«Με ιδιαίτερη κατάνυξη συμμετειχα σήμερα στις ιερές θρησκευτικές εκδηλώσεις για τη μεγάλη εορτή των Θεοφανείων και στον καθαγιασμό των υδάτων, μια ημέρα ύψιστης πνευματικής σημασίας,

πίστης και ελπίδας για την Ορθοδοξία και την κοινωνία μας.

Ο αγιασμός των υδάτων αποτελεί διαχρονικό σύμβολο φωτισμού, κάθαρσης και ενότητας, αξίες θεμελιώδεις για τη συνοχή, την πρόοδο και την ευημερία του τόπου μας.

Ως Δήμαρχος Ζακύνθου,

τιμώντας τις παραδόσεις,

την ιστορία και τα ήθη της Ζακύνθου,

εκφράζω τις θερμότερες ευχές μου ώστε το φως των Θεοφανείων να φωτίζει κάθε σπίτι, να χαρίζει υγεία,

ειρήνη και προκοπή σε όλους τους συμπολίτες μας και

να καθοδηγεί τον τόπο μας σε μια νέα χρονιά δημιουργίας, κοινωνικής αλληλεγγύης και προοπτικής.

Χρόνια πολλά σε όλες και όλους και ιδιαιτέρως

σε όσες και όσους εορτάζουν.».

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΟΡΤΑΣΜΟΥ ΤΩΝ ΘΕΟΦΑΝΕΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΤΕΛΕΤΗΣ ΚΑΤΑΔΥΣΕΩΣ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ

           Στις 5 Ιανουαρίου 2026, παραμονή της εορτής των Θεοφανείων, ώρα 6.30 το απόγευμα, τελέσθηκε στο Μητροπολιτικό Ναό η Ακολουθία του Όρθρου. Μετά το τέλος της Ακολουθίας του Όρθρου, ώρα 8 το βράδυ, ο Σεβ. Μητροπολίτης συνοδευόμενος από τον Ιερό Κλήρο, τις Αρχές και το Λαό, μετέβει επίσημα στο Μητροπολιτικό Μέγαρο, όπου έψαλαν, κατά το ζακυνθινό έθιμο, τα «Φώτα» από το Ζακυνθινό Φωνητικό Σύνολο υπό την διεύθυνση του κ. Παναγιώτη Μαρίνου. Στη συνέχεια ο Σεβ. Μητροπολίτης απηύθυνε επίκαιρη ομιλία στο Λαό.  

          Στις 6 Ιανουαρίου 2026, εορτή των Θεοφανείων, ώρα 8.30 το πρωί θα τελεσθεί Αρχιερατική Θεία Λειτουργία στο Μητροπολιτικό Ναό και στη συνέχεια η Ακολουθία του Μεγάλου Αγιασμού. Αμέσως μετά, ώρα 11.30 π.μ.  θα εκκινήσει Λιτανεία από το Ναό προς στην κεντρική αποβάθρα, όπου θα γίνει η Τελετή  Καταδύσεως του Τιμίου Σταυρού στην  θάλασσα και του Αγιασμού των Υδάτων.  

         Σε όλες τις παραπάνω  θρησκευτικές τελετές καλούνται  να  παραστούν

 Ο    Λ Α Ο Σ    ΚΑΙ  ΟΙ     Α Ρ Χ Ε Σ  

κατά την καθιερωμένη  τάξη.

Την πλαισίωση της Πομπής και τις έξω του Ιερού Ναού  παρατάξεις για την απόδοση των κεκανονισμένων τιμών, θα αποτελέσουν τμήματα των  Προσκόπων, των Οδηγών, η Φιλαρμονική του Δήμου Ζακύνθου και η Φιλαρμονική της Δ.Ε. Αρτεμισίων κατά  την καθιερωμένη τάξη.    Ο  κ. Διευθυντής   της ΕΛ.ΑΣ.  και  ο  κ. Λιμενάρχης  παρακαλούνται, να προνοήσουν για την τήρηση της τάξεως, όσο και για τον πανηγυρικό  σημαιοστολισμό της πόλεως και του λιμένος. Εκκλησιαστικούς  τελετάρχες ορίζομε τον Αιδεσιμολ. Πρωτοπρεσβύτερο του Οικουμενικού Θρόνου Παναγιώτη Καποδίστρια, Γενικό Αρχιερατικό Επίτροπο της Ιεράς Μητροπόλεως Ζακύνθου και τον Αιδεσιμολ. Πρωτοπρεσβύτερο Χαράλαμπο Κυπριώτη.                                                                                                                                                           

 Από την Ιερά Μητρόπολη                  

 Photo:Διονύσης Ακτύπης & Διονύσης Νικολόπουλος

«Εύχομαι και ευλογώ την προσπάθεια όλων μας, ώστε να φθάσουμε στο θεμιτό αποτέλεσμα και να εορτάσουμε την θεία ενανθρώπιση, ως αναγεννημένοι πνευματικά άνθρωποι, που θα αγαπάμε, θα συγχωρούμε, θα αποδεχόμαστε τους άλλους και δι’ αυτού του τρόπου θα αναγεννάμε και όσους βρίσκονται πλησίον μας»

ΜΗΝΥΜΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ 2025 ΤΟΥ ΣΕΒ. ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΖΑΚΥΝΘΟΥ  κ.κ. ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ Δ΄

            «Μυστήριον ξένον ορώ και παράδοξον, ουρανόν το σπήλαιον θρόνον, χερουβικόν την Παρθένον, την φάτνην χωρίον, εν ώ ανεκλίθη ο αχώρητος, Χριστός ο Θεός, ον ανυμνούντες μεγαλύνομεν».

Αγαπητοί μου,

με αυτούς τους λόγους η ιερή υμνολογία της Αγίας Εκκλησίας, μάς παρουσιάζει το μυστήριο που ζούμε με την θεία Ενανθρώπιση. Μυστήριο πραγματικά είναι το ότι ο αχώρητος Θεός καθιστά θρόνο Του, την Υπεραγία Θεοτόκο.

Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς υπογραμμίζει ότι η Παρθένος Μαρία είναι η μόνη που έγινε το μεθόριο της κτιστής και ακτίστου φύσεως.

Είναι γεγονός ότι η ανθρώπινη ιστορία σημαδεύεται και ερμηνεύεται μέσα από δυο γυναικείες υπάρξεις: την Εύα και την Θεοτόκο. Η πρώτη οδήγησε τον κατ’ εικόνα Θεού πλασθέντα άνθρωπο στην φθορά και τον θάνατο. Η δεύτερη, μέσω του σαρκωθέντος Λόγου του Θεού Πατρός, έσωσε τον άνθρωπο.

Ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός υποστηρίζει ότι η Αγνή Κόρη της Ναζαρέτ αποτέλεσε τον βασικό παράγοντα για την επανόρθωση και αποκατάσταση του προτύπου της γυναικός- μητέρας και παρθένου, που είχε αμαυρωθεί και αλλοιωθεί στο πρόσωπο της Εύας. Η πρώτη Εύα, έχοντας ως κίνητρο την υπερηφάνεια, ολίσθησε στην παρακοή και την παράβαση ενώ η Θεοτόκος Μαρία, κατέχοντας οντολογικά την υπακοή προς τον Θεό, «τον απατήσαντα όφιν ηπάτησε και τω κόσμω την αφθαρσίαν εισήγαγεν».

Ο ιερός Χρυσόστομος σημειώνει ότι η Εύα έγινε η αιτία εξόδου του ανθρώπου από τον παράδεισο, αλλά η Παρθένος Θεοτόκος Μαρία άνοιξε εκ νέου τον δρόμο προς τον Παράδεισο. «Παρθένος ημάς εξέβαλεν παραδείσου, δια παρθένου ζωήν εύραμεν αιώνιον».

Η Παρθένος Μαρία παραμένει στην κορυφή της αγιότητος της Εκκλησίας. Η δόξα Της επισκιάζει όλους τους πιστούς, οι οποίοι την αποδέχονται και την αγαπούν. Η χάρη Της σκέπει τα πάντα και το μεγαλείο Της εξαφανίζει κάθε φθαρτό και πρόσκαιρο μεγαλείο. Το θαύμα Της αναφλέγει τις καρδιές όλων των αγωνιζομένων Ορθοδόξων Χριστιανών.

Πραγματικά, το θαύμα αυτό που λέγεται Θεοτόκος, καταλάμπει τον νου και τη διάνοιά μας και αιχμαλωτίζει τις αισθήσεις μας. Μάς οδηγεί η μορφή Της σε πνευματικές εκστάσεις. Μεθύει την ύπαρξή μας και τρέφει τη ζωή μας, μέσω της θείας γνώσεως και της σοφίας. Και τούτο, διότι το φως, το οποίο εκπέμπει η Παναγία Θεοτόκος, είναι θεανθρώπινο.

Όλοι εμείς, που αγαπάμε το πρόσωπο της Υπεραγίας Θεοτόκου, καλούμαστε να της ομοιάσουμε, ως προς την αγιότητά Της, τις αρετές Της, τον αγώνα που ανέλαβε για να φθάσουμε και εμείς στην αγιότητα. Με τον αγώνα μας, μπορούμε κι εμείς να γίνουμε χερουβικός θρόνος του γεννηθέντος Κυρίου μας.

Εύχομαι και ευλογώ την προσπάθεια όλων μας, ώστε να φθάσουμε στο θεμιτό αποτέλεσμα και να εορτάσουμε την θεία ενανθρώπιση, ως αναγεννημένοι πνευματικά άνθρωποι, που θα αγαπάμε, θα συγχωρούμε, θα αποδεχόμαστε τους άλλους και δι’ αυτού του τρόπου θα αναγεννάμε και όσους βρίσκονται πλησίον μας.

Καλά και ευλογημένα Χριστούγεννα!

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ

† Ο Ζακύνθου Διονύσιος Δ΄

ΕΘΙΜΑ ΚΑΙ ΚΑΛΑΝΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗ ΖΑΚΥΝΘΟ

 « 'Ετσι περνούσαν τις γιορτές οι Ζακυνθινοί παλιά και είμαστε χαρούμενοι που αυτές τις παραδόσεις και τα έθιμα τα μάθαμε, μεγαλώσαμε με αυτά και μπορούμε να τα αναβιώνουμε και εμείς σήμερα. Ίσως με κάποιες διαφορές... »

*Γράφειο ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Τα παραδοσιακά κάλαντα ψέλνονται από μικρούς και μεγάλους, με το γνωστό επτανησιακό πολυφωνικό τρόπο με συνοδεία από κιθάρες και μαντολίνα. Η Πρωτοχρονιά για τους ζακυνθινούς δεν είχε την ίδια σημασία με τα Χριστούγεννα.

Πολλές ήταν οι φορές που κάποιοι την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, όπως και την ημέρα μπορεί και να μάζευαν ελιές. Εκείνοι που χαίρονταν πιο πολύ, όπως συμβαίνει και σήμερα, ήταν τα μικρά παιδιά. Έλεγαν τα κάλαντα, όπως και τα Χριστούγεννα και περίμεναν πώς και πώς να κάνουν το ποδαρικό. Εκείνο ήταν που είχε ειδική σημασία και βαρύτητα για όλα τα σπίτια. Ο πρώτος άνθρωπος που θα μπει στο σπίτι, ο πρώτος που θα δουν και ή πρώτη καλημέρα του χρόνου.

Για όλους όσοι δεν είχαν μάλιστα καλούς γείτονες ή μπορεί να είχαν τσακωθεί και δεν ήθελαν να τους δουν την πρώτη ημέρα του χρόνου, δεν έβγαιναν καν από το σπίτι τους, μέχρι να φτάσει εκεί ο άνθρωπος που περίμεναν για το ποδαρικό αυτόν που είχαν επιλέξει και θεωρούσαν καλότυχο, για να τους φέρει την καλή τύχη και μέσα στο σπίτι τους. Όταν εκείνος έφτανε -συνήθως ήταν κάποιο μικρό παιδί, που πάντα θεωρούνταν καλότυχα και αγνά- οι οικοδεσπότες είχαν ετοιμάσει και το μποναμά.

Λίγα χρήματα που φιλούσαν για αυτήν την ημέρα και τα έδιναν στα παιδιά ως δώρο για την τύχη που θα τους έφερναν για μία ολόκληρη χρονιά. Το έθιμο αυτό αποτελούσε μία πολύ ξεχωριστή τιμή για εκείνους που επιλέγονταν για να κάνουν τελικά το ποδαρικό και να μπουν μέσα στο σπίτι και μαζί και ένα βάρος, αφού κουβαλούσαν όλα τα όνειρα και τις ελπίδες των οικογενειών για μία καλύτερη από την περσινή χρονιά.

Έτσι περνούσαν τις γιορτές οι Ζακυνθινοί παλιά και είμαστε χαρούμενοι που αυτές τις παραδόσεις και τα έθιμα τα μάθαμε, μεγαλώσαμε με αυτά και μπορούμε να τα αναβιώνουμε και εμείς σήμερα. Ίσως με κάποιες διαφορές, αλλά γνωρίζουμε όλα όσα έκαναν οι προηγούμενες γενιές και τα μαθαίνουμε και στις επόμενες, γιατί όσο και αν οι παραδόσεις φαίνονται μακρινές και παλιές, είναι κομμάτι του εαυτού μας και είναι ωραίο να γνωρίζεις από πού προήλθες και ίσως να κρατήσεις κάποιο στοιχείο του τότε μέσα στο σήμερα.

Είμαστε άλλωστε όσα μάθαμε από μόνοι μας, αλλά και όσα μας έμαθαν οι άλλοι πολύ περισσότερο αν αυτοί οι άλλοι είναι οι γονείς και οι παππούδες μας! Καλές γιορτές σε όλους από εμάς, από εδώ, από τη Ζάκυνθο!

Κάλαντα Πρωτοχρονιᾶς Ζακύνθου

Ἀρχιμηνιὰ κι ἀρχιχρονιὰ κι ἀρχὴ καλός μας χρόνος!

Ὑγεία ἀγάπη καὶ χαρὰ νὰ φέρει ὁ νέος χρόνος! (δίς)

Νὰ ζήσει ὁ κύρης ὁ καλὸς νὰ ζήσει κι ἡ κυρά του!

Ὅλα του κόσμου τ ἀγαθὰ νὰ ἔχει ἡ φαμελιά του! (δίς)

Νὰ ζήσει τ ἀρχοντόπουλο ποὔχει καρδιὰ μεγάλη!

Σ ἐμᾶς καὶ τὴν παρέα μας ἕνα φλουρὶ νὰ βάλει (δίς)

Πηγή:blogs.sch.gr

          Η πατροπαράδοτη κουλούρα, η μπροκολίνα και τα σμπάρα

Ένα πολύ παλιό έθιμο που χάνεται στα βάθη των χρόνων αναβιώνει κάθε παραμονή Χριστουγέννων στη Ζάκυνθο, από κάθε οικογένεια του νησιού. Από νωρίς το πρωί της παραμονής των Χριστουγέννων, οι νοικοκυρές κάθε σπιτιού ζυμώνουν με τον παραδοσιακό τρόπο την κουλούρα ...

Με ιδιαίτερο τρόπο γιορτάζονται τα Χριστούγεννα στη Ζάκυνθο. Κουλούρα, μπροκολίνα και πολλά σμπάρα, αποτελούν τα κοινά χαρακτηριστικά κάθε ζακυνθινής οικογένειας, που τηρεί την παράδοση της παραμονής των Χριστουγέννων.

Η ζακυνθινή κουλούρα είναι μοναδικό έθιμο στο νησί και αποτελεί μια πραγματική ιεροτελεστία για κάθε σπίτι. Συμβολίζει την ενότητα της οικογένειας και την πίστη στη γέννηση του θεανθρώπου.

Οι νοικοκυρές ζυμώνουν με τον παραδοσιακό τρόπο την κουλούρα, μέσα σε ξύλινες σκάφες και με τη χρήση αλευριού πολύ καλής ποιότητας, ψιλοκοσκινισμένου, με πολλά αρωματικά βότανα και με αρκετή δόση από καρύδια, σταφίδα, κρασί και λάδι.

Αφού το στολίσουν με πολλά περίτεχνα σχέδια από το ίδιο ζυμάρι και αφού το εμπλουτίσουν με κάποιο χρυσό ή ασημένιο νόμισμα, που το αποκαλούν ηύρεμα, το ψήνουν σε φούρνο με ξύλα και το διατηρούν ζεστό μέχρι τη βραδινή οικογενειακή ιεροτελεστία.

Παραμονή Χριστουγέννων, το απόγευμα, η οικογένεια μαζεύεται στο εορταστικό τραπέζι το οποίο φιλοξενεί στο κέντρο του, τη μεγάλη χριστουγεννιάτικη κουλούρα, μια νταμιτζάνα κόκκινο κρασί και τα πιάτα για το βραδινό έδεσμα. Το έδεσμα δεν είναι άλλο από μια μπροκολόσουπα που φτιάχνεται μέσα σε λίγα λεπτά από τις νοικοκυρές και σερβίρεται με λεμόνι, ντόπιες ελιές και κρεμμύδι.

Δίπλα από την αναμμένη εστία του σπιτιού βρίσκεται ένα ποτήρι που περιέχει λάδι με κρασί και ένα θυμιατό κάτω από την εικόνα της Παναγίας με το θείο βρέφος. Ο μεγαλύτερος άνδρας της οικογένειας παίρνει τον δίσκο με την κουλούρα στα χέρια του. Πάνω στον δίσκο ακουμπάνε τα χέρια τους όλα τα μέλη της οικογένειας. Ο δίσκος με την κουλούρα μεταφέρεται πάνω από τη φωτιά στο αναμμένο τζάκι. Εκεί ο αρχηγός της οικογένειας τη σταυρώνει τρεις φορές και χύνει πάνω της λαδόκρασο, ψάλλοντας το γνωστό απολυτίκιο Η Γέννησις σου Χριστέ.

Η νοικοκυρά θυμιατίζει όλο το σπίτι και ένας από τους νεότερους της οικογένειας παίρνει το τουφέκι του σπιτιού και πυροβολεί από το παράθυρο στον αέρα. Τα σμπάρα συμβολίζουν την χαρμόσυνη είδηση ότι στο σπίτι αυτό γεννήθηκε ήδη ο Χριστός.

Η ιεροτελεστία κρατά λίγα μόλις λεπτά και μετά αρχίζουν οι ευχές. Η κουλούρα επιστρέφει στο τραπέζι κι εκεί ο αρχηγός τής οικογένειας αρχίζει να κόβει τα κομμάτια. Το πρώτο ανήκει στον Χριστό, το δεύτερο στον φτωχό, το τρίτο στο σπίτι και μετά στα μέλη της οικογένειας στα οποία διανέμεται κατά σειρά ηλικίας.

          Η πατροπαράδοτη κουλούρα - Πώς κόβουν την Χριστουγεννιάτικη κουλούρα

Ένα πολύ παλιό έθιμο που χάνεται στα βάθη των χρόνων αναβιώνει κάθε παραμονή Χριστουγέννων στη Ζάκυνθο, από κάθε οικογένεια του νησιού.

Από νωρίς το πρωί της παραμονής των Χριστουγέννων, οι νοικοκυρές κάθε σπιτιού ζυμώνουν με τον παραδοσιακό τρόπο την κουλούρα, μέσα σε ξύλινες σκάφες και με τη χρήση αλευριού, το οποίο ανακατεύουν με πολλά αρωματικά βότανα, καρύδια, σταφίδα, κρασί και λάδι.

Κατά τη διάρκεια του ζυμώματος, οι νοικοκυρές που ζυμώνουν την κουλούρα, τοποθετούν νόμισμα μέσα της, που το αποκαλούν ηύρεμα.

Κόκκινο κρασί, μπροκολόσουπα και φυσικά η Ζακυνθινή Χριστουγεννιάτικη κουλούρα, κυριαρχούν στο εορταστικό τραπέζι που στήνεται το απόγευμα της παραμονής, με όλη την οικογένεια να βρίσκεται σε αυτό

Πριν κοπεί η κουλούρα, όλοι η οικογένεια πάει γύρω από το τζάκι, και ο γηραιότερος με ένα ποτήρι που περιέχει λάδι με κρασί. Ο μεγαλύτερος άνδρας της οικογένειας παίρνει τον δίσκο με την κουλούρα στα χέρια του.

Πάνω στον δίσκο ακουμπάνε τα χέρια τους όλα τα μέλη της οικογένειας. Ο δίσκος με την κουλούρα μεταφέρεται πάνω από τη φωτιά στο αναμμένο τζάκι

Εκεί ο αρχηγός της οικογένειας τη σταυρώνει τρεις φορές και χύνει πάνω της λαδόκρασο, ψάλλοντας το γνωστό απολυτίκιο Η Γέννησις σου, Χριστέ.

Στη συνέχεια, τα νεότερα μέλη της οικογένειας με τα τουφέκια στα χέρια πυροβολούν στον αέρα, σηματοδοτώντας τη χαρμόσυνη είδηση της γέννησης του Χριστού. Μετά αρχίζουν οι ευχές.

Η Χριστουγεννιάτικη κουλούρα επιστρέφει στο τραπέζι κι εκεί ο αρχηγός της οικογένειας αρχίζει να κόβει τα κομμάτια.

Το πρώτο ανήκει στον Χριστό, το δεύτερο στον φτωχό, το τρίτο στο σπίτι και μετά στα μέλη της οικογένειας, στα οποία διανέμεται κατά σειρά ηλικίας.

«Σήμερα τα Φώτα και οι Φωτισμοί και χαρά μεγάλη και οι Αγιασμοί»,τα Θεοφάνεια ή Φώτα κλείνουν το Δωδεκαήμερο, που άνοιξε την παραμονή των Χριστουγέννων και γιορτάστηκε πανηγυρικά μέσα από  τα ήθη και τα έθιμα της Ζακύνθου.

Ο λαμπρός εορτασμός του Αγιασμού και των Φώτων υπενθυμίζει τη Βάπτιση του Χριστού στον Ιορδάνη ποταμό .Ο Ιερέας καθαγιάζει το νερό με ευχές, επίκληση του Αγίου Πνεύματος και τριπλή βάπτιση του Τιμίου Σταυρού μέσα στο νερό.

*Το άρθρο που ακολουθεί δημοσιεύτηκε στο passenger.gr

          Ο διαφορετικός αγιασμός

Στη Ζάκυνθο, κατά την τελετή του αγιασμού των υδάτων την ημέρα των Φώτων, ο Σταυρός δεν πετιέται στη θάλασσα αλλά «βαπτίζεται» από τον τοπικό Επίσκοπο, τοποθετημένος επάνω σε ένα μακρύ κοντάρι. Επίσης εκεί βουτούν και ένα μαντήλι, δεμένο σε κλωστή, με το οποίο πλένουν τα μάτια τους, για να μην πάθουν κάποια ασθένεια.

Πιστοί οι Τζαντιώτες στα έθιμά τους και τις πολλαπλές ιδιαιτερότητες του νησιού τους, δεν δέχονται εύκολα αλλαγές. Έτσι όταν κάποια φορά ο πρώτος μη Επτανήσιος δεσπότης, ο Χρυσόστομος Δημητρίου, θέλησε να αλλάξει το έθιμο και μη ακούγοντας (σαν δεσπότης) κανένα, πέταξε το Σταυρό στη θάλασσα με κορδελάκι, όλοι οι Ζακυνθινοί του φώναζαν κοροϊδευτικά: «Τσιμπάει, δεσπότη; Τσιμπάει;». Μια και η εικόνα τους θύμιζε ψάρεμα. Από τότε το έθιμο επανήλθε και η ιδιαιτερότητα συνεχίζεται.

          Κλαδιά νεραντζιάς

Πέρα του τελετουργικού των Φώτων κάθε ναός στολίζεται με κλαδιά νεραντζιάς, νεραντζόφυλλα, νεράντζια και σπαθόσχημα φύλλα από τα φυτά κοκοράκια που η παράδοση θέλει να φύτρωναν στις όχθες του Ιορδάνη ποταμού. Επίσης, με τούφες από νεράντζια και πορτοκάλια στολίζονται την ημέρα των Φώτων και οι πολυέλαιοι, αλλά και ορισμένες εικόνες στο εσωτερικό του ναού. Ακόμη οι πιστοί τοποθετούν πάνω στο πάρκο που έχει στηθεί εντός του ναού, και στο οποίο θα λάβει χώρα η ιεροτελεστία του αγιασμού, τούφες πορτοκάλια, για να βαφτιστούν από τους ιερείς.

         Οι αγιαστούρες

Οι ιερείς κρατώντας στα χέρια τους τον Σταυρό και αγιαστούρες, που είναι επίσης κατασκευασμένες απαραίτητα από άνθη: λεβάντας, μανουσάκια, χρυσάνθεμα και νεραντζόφυλλα ακολουθώντας καθιερωμένο τυπικό, επικαλούμενοι την ευλογία του Θεού, προβαίνουν στον Αγιασμό του ύδατος.

     Στο εικονοστάσι 

Στη γιορτή των Φώτων, όμως, ένα ακόμα έθιμο είναι να στολίζονται οι εικόνες στο εικονοστάσι του σπιτιού με νερατζόφυλλα. Στην κεντρική εικόνα βάζουν και ένα νεράντζι, το οποίο μένει εκεί μέχρι το πρωί της Καθαρής Δευτέρας. Τότε το βγάζουν και πίνουν τον χυμό του, για τον πονόλαιμο. Στην γιορτή των Φώτων, οι Ζακυνθινοί, που πηγαίνουν στην εκκλησία παίρνουν κοντά τους μια «τσούφα» (δέσμη) πορτοκάλια, τα οποία βουτούν στο αγιασμένο νερό, για να ευλογηθούν.

         Την παραμονή

Την παραμονή των Φώτων, μετά την πρωινή λειτουργία, που λαμβάνει χώρα στους ναούς ο Μέγας Αγιασμός, οι ιερείς συνοδευόμενοι από τον νεωκόρο και παπαδοπαίδια, επισκέπτονται τα σπίτια των ενοριτών και κρατώντας τον Σταυρό και αγιαστούρες, μεταφέρουν την ευλογία του Θεού, ψάλλοντες “εν τοις ρείθροις σήμερον του Ιορδάνου…” και ραίνουν το σπίτι με αγιασμό.

VIDEO: